अर्थ - वाणिज्य

भएन १५ असारको रमाईलो

माधब अर्याल पाल्पा–

मानो रोपेर मुरी उब्जाउन व्यस्त हुने १५ असारको खुसीयाली पाल्पाका कृषकलाई भएन । समयमै पर्याप्त पानी नपर्दा पाल्पाका किसानले मानो रोपेर मुरी उब्जाउने दिनका रुपमा परिचित १५ असारका टाउकोमा हात राखेर बस्न बाध्य भएका हुन् ।

सरकारले हरेक बर्ष १५ असारलाई राष्ट्रिय धान दिवशका रुपमा मनाउने गर्छ । यतिबेला कतिपय फा“ट र टारका खेतमा हरियै धान हुने बेलामा धानको ब्याड राख्न किसान आतुर भएको अवस्था छ । यसबर्ष पनि जिल्ला कृषि बिकास कार्यालयले औपचारिकताका लागि अर्गली फांटमा पुगेर धान दिवश मनाएको छ ।

बरिष्ट कृषि विकास अधिकृत महेन्द्र कौडेलका अनुसार अत्यधिक खेतमा अझै रोपाई गर्न सक्ने पानी आएको छैन । पानी नपरेपछि खोला सुकेका छन् भने मुल सर्सिन पाएको छैन । तेल्घाका किसान मोहन कार्कीका अनुसार यसबर्ष औपचारिकतामा सिमित धान दिवश भएको छ । उनका अनुसार समयमा पानी नपर्नु र पर्याप्त रासायनिक मल नपाउनु दुईवटै जुरेको छ यसबर्ष । खोलाबाट कुलो लाग्नेले ब्याड राखेका बीउ पनि बुढो भईसकेको छ ।

पहाडी जिल्ला पाल्पाको पुर्वी भेगका अधिकांश किसानले १५ असारमा बल्ल धानको ब्याड राखेका छन् । समयमा पानी नपरेपछि समयमै वीउ राख्न नपाएकोले समयमै धान रोप्न नपाउदा टाउको समाउनु परेको हो । नेपाली कांग्रेस र नेपाल किसान संघले पनि तेल्घामा राष्ट्रिय धान दिवश मनाएको छ । कांग्रेस केन्द्रिय सदस्य राजन पन्त, जिल्ला अध्यक्ष बिरबहादुर राना, यमलाल तिमिल्सेना लगायतले धानदिवशलाई आगामी बर्ष निरन्तरता दिईने बताएका छन् ।

पानी नपरेपछि खेतको मकै, हिउदे धान पनि राम्रो भएको छैन । किसानले कुलो नलाग्ने टारीखेतमा असारको दोस्रोसाता सुरु भएको मनसुनसंगै धानको बीउ राखेका छन् । पाल्पाको अन्नभण्डार माडीफा“ट, रामपुर, कचल, अर्गली जस्ता फ“ाटमा अहिलेसम्म खेत रोप्न पाएका छैनन् ।

जिल्लाको ३६ हजार हेक्टर जमिनमा खेती गरिएपनि धानखेती ९ हजार ५ सय हेक्टरमा गरिने जिल्ला कृषि विकास कार्यालय बरिष्ठ कृषि बिकास अधिकृत महेन्द्र कौडेलले बताए । पाल्पामा २५ हजार मेटिकटन धान बार्षिक उत्पादन हुन्छ । उत्पादकत्वको हिसाबले २० रोपानीमा २ हजार ६ सय क्विन्टल धान उत्पादन हुने गरेको कृषिले जनायो । बर्षात्मा ४ हजार ९ सय ८ हेक्टरमा जमिन सिंचित हुन्छ भने हिउ“दमा यसको आधा पनि हुदैन ।